Victor Hugo’nun 1827 yılında aynı adı taşıyan tiyatrosuyla birlikte yayınladığı Cromwell ön sözü, romantik dramın teorisini kurduğu manifesto niteliğinde bir eserdir. Hugo, bu ön sözde döneminin edebiyat dünyasında devrim yaratan ilkeler ortaya koymuştur. Ön sözde klasisizmin katı kuralcılığı, üç birlik kuralının geçersizliği, groteskin sanattaki işlevi, karşıtların uyumu, türlerin harmanı, güzelin yeni tanımı, sanatta özgürlük ve özgünlük, sanatçının dehası, doğanın sanatta kullanımı, toplumsal ...