15. yy. 'ya kadar uygarlıkta ve gelişmede dünyanın diğer bölgelerine karşı öncülüğü elinde bulunduran Ortadoğu, 16. yy. 'da Osmanlının Avrupa karşısında gerilemesiyle bu öncülüğü Avrupa coğrafyasına bırakmıştır. 1683'te Osmanlının Viyana kapısında yenilmesi, bir başlangıç olarak gösterilse de Avrupa coğrafyasını öne çıkartan ve Ortadoğu coğrafyası karşısında güçlendiren gelişmeler daha geniş çerçevede değerlendirilmelidir.