Göç hareketleri, Osmanlı Devleti açısından yaşanan kitlesel nüfus hareketlerinden, salt demografik bir değişimden ibaret değildir. Kırım Savaşı (1853-1856), 93 Harbi (1877-1878) ve Balkan Savaşları (1912-1913) gibi savaşların tetiklediği zorunlu göçler, imparatorluğun sınırlarını yeniden şekillendirdiği gibi, devletin “tebaa” üzerindeki kontrol mekanizmalarını yeniden yapılandırma ihtiyacını da doğurmuştur. Milyonlarca insanın yerinden edilmesi, Osmanlı idaresini bir yandan insani bir krizle kar ...