Tarihin sonundan, yani bugünden tarihe bakıldığında bütün defterlerin kapandığı, yenenlerin şu ya da bu nedenlerden ötürü zaten zafere
yazgılı olduğu, tarihin bir neden/sonuç silsilesi içinde bugünün zorunluluğuna doğru aktığı düşünülebilir. Tarihçinin görevi bu durumda bu
sonsuz neden/sonuç döngüsünün belirli bir kesitini kendi sınırları içinde ele almak ve zorunluluğa doğru akan tarihsel dönemeçlere açıklama
getirmek olacaktır. Tarihi böyle okumak muhtemel tarih okumaları arasın ...